Kaş–Kemer hattında başlayan deniz milli parkı uygulaması, gözleri Bodrum’a çevirdi. Meis Adası’nın hemen karşısındaki Kaş kıyılarının da içinde bulunduğu bölgede deniz alanlarına yeni bir koruma statüsü getirilmesi, Bodrum’un geleceği açısından da önemli bir emsal oluşturuyor.
Türkiye’de deniz alanlarının milli park statüsünde korunmasına yönelik yeni hukuki düzenlemeler, yalnızca çevre politikası açısından değil, kıyıların kullanımı, yatçılık, demirleme, balıkçılık ve deniz turizmi açısından da yeni bir dönemin kapısını açıyor.
Kaş–Kemer hattında yeni dönem
Yeni düzenlemeler kapsamında Kaş ile Kemer arasındaki deniz alanlarını ilgilendiren koruma yaklaşımı, Türkiye’nin Akdeniz kıyılarında deniz ekosistemlerinin daha geniş ölçekli korunmasını gündeme getiriyor.
Bu bölgenin bir başka özelliği ise Meis Adası’nın hemen karşısında bulunması.
Kaş’ın karşısında yer alan Meis, Türkiye kıyılarına son derece yakın konumuyla Doğu Akdeniz’in en dikkat çekici coğrafi noktalarından biri.
Dolayısıyla burada oluşturulan deniz koruma düzenlemeleri, yalnızca çevresel değil, kıyı yönetimi ve deniz alanlarının kullanımına ilişkin stratejik bir boyut da taşıyor.
Peki sıra Bodrum’a mı geliyor?
Bodrum açısından asıl dikkat çekici nokta burada başlıyor.
Bodrum Yarımadası henüz Deniz Milli Parkı ilan edilmiş değil.
Ancak Türkiye’nin farklı kıyılarında deniz milli parkı modelinin uygulanmaya başlaması, Bodrum’un da gelecekte benzer bir statü için değerlendirilmesinin hukuki ve idari açıdan mümkün hale geldiğini gösteriyor.
Bodrum’un;
* yoğun yat trafiği,
* yüzlerce koy ve kıyı alanı,
* hassas deniz ekosistemleri,
* Posidonia deniz çayırları,
* yoğun turizm baskısı,
* balıkçılık faaliyetleri,
* marina ve iskeleleri
nedeniyle böyle bir değerlendirmenin dışında kalması kolay görünmüyor.
Bodrum–Kos–Yunan adaları hattı da gündeme gelebilir
Bodrum’un konumu, konuyu daha da ilginç hale getiriyor.
Bodrum Yarımadası ile Kos, Kalymnos ve diğer Yunan adaları arasında son derece yoğun bir deniz trafiği bulunuyor.
Dolayısıyla gelecekte Bodrum çevresinde geniş ölçekli bir deniz koruma alanı oluşturulması halinde, Türkiye’nin Ege’deki deniz alanlarının yönetimi açısından da yeni tartışmalar başlayabilir.
Özellikle Bodrum–Karaada–Kos hattı ve Gökova Körfezi’ne açılan deniz alanları, ekolojik açıdan olduğu kadar deniz trafiği açısından da dikkatle ele alınması gereken bölgeler.
Kaş’ın karşısındaki Meis’ten Bodrum’un karşısındaki Kos’a kadar uzanan Ege ve Akdeniz kıyılarında denizlerin kullanım biçimi yeniden şekillenirken, Bodrum’un bu yeni dönemin dışında kalıp kalmayacağı önümüzdeki yılların en önemli çevre ve turizm tartışmalarından biri olmaya aday.
YUNANİSTAN’DAN “DENİZ MİLLİ PARKI” TEPKİSİ
Konunun şüphesiz ki bir başka önemli boyutu da komşu Yunanistan’ın son yıllardaki “Ege Sorununa” ilişkin yaklaşımları oldu. Adaların silahlanma politikası, İsrail ile geliştirilen ittifakın görünürlüğü gibi somut gözlem menzilindeki eylemlerin yanı sıra Yunanistan geçtiğimiz yıl içerisinde 2 farklı noktada deniz milli parkı ilanında bulunmuştu. Türkiye Dışişleri Bakanlığı konuya tepki göstermiş, 21 Temmuz 2025’te yapılan açıklamada şu ifadeler yer almıştı:
“Yunanistan tarafından, biri Ege Denizi’nde diğeri İyon Denizi’nde olmak üzere iki Deniz Parkı 21 Temmuz 2025 tarihinde ilan edilmiştir. Yunanistan’ın bu girişimi geçtiğimiz yıl duyurmasının hemen ardından Bakanlığımızca 9 Nisan 2024 tarihinde yayımlanan açıklamada, Ege Denizi’nde ilan edilecek Deniz Parkları'nın iki ülke arasında birbiriyle bağlantılı Ege sorunları bağlamında, aidiyeti uluslararası antlaşmalarla Yunanistan’a devredilmemiş coğrafi formasyonlar dahil, hukuki açıdan hiçbir sonuç doğurmayacağı yinelenmişti. Söz konusu açıklamamızda kayıtlı hususlar bugün de geçerliliğini korumaktadır. Ege ve Akdeniz gibi kapalı ya da yarı kapalı denizlerde tek taraflı tasarruflardan kaçınılması gerekmektedir. Uluslararası deniz hukuku, söz konusu denizlerde kıyıdaş devletler arasında çevre konuları dahil iş birliğini teşvik etmektedir. Bu bağlamda, ülkemizin Ege Denizi’nde bir kıyıdaş olarak Yunanistan’la iş birliğine her zaman hazır olduğunu hatırlatmak isteriz.”
Bu açıklamalar geçen yıla aitti, güncel panoramada Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından elde ettiğimiz bilgiye göre Yunanistan’ın 2025 yılında ilan ettiği deniz parkları uluslararası hukuk açısından uygun değil. Bu karar uluslararası antlaşmalarla Yunanistan’a devredilmemiş ada, adacık ve kayalıkların statüsü dahil olmak üzere, birbiriyle bağlantılı Ege sorunları bağlamında, Türkiye için herhangi bir hukuki sonuç doğurmayacak. Türkiye’nin deniz milli parkı ilanı sonrasında da Yunanistan tarafından yine eleştirel mesajlar geldi. Yunanistan Dışişleri Bakanlığı 16 Ağustos'ta yayımladığı açıklamada, Türkiye'nin deniz milli parkı ilanının Türk karasularının ötesine uzandığı iddiasında bulundu. Türkiye'nin kararını "yasadışı" olarak niteleyen Yunanistan kendi iddialarının meşru zeminde olduğunu iddia etti.
Ancak Türkiye’nin duruşu bu konuda net ve açık. Dışişleri Bakanlığı’nın 21 Temmuz 2025’teki açıklamasında yer alan “Türkiye de deniz alanlarında çevreyi korumaya matuf projelerini önümüzdeki günlerde ilan edecektir.” cümlesi de ete kemiğe dönüştü. Türkiye adımını attı, hakkaniyetli bir diyalog için de çağrısını yaparak uluslararası hukuku gözeteceğini net bir şekilde masaya koydu. Üstelik Kasım ayında COP31’e ev sahipliği yapacak olan Türkiye bu kararla deniz ekosistemine verdiği önemin de altını çizmiş oldu.
